
February 1, 2026
Κωστούλας Σταύρος
Καλός ο καιρός σήμερα!
Αυτό είναι μια έκφραση που ακούμε και χρησιμοποιούμε μεταξύ των καθημερινών συζητήσεων στις κοινωνικές μας συναναστροφές. Βέβαια όσο και αν ακούγεται περίεργο, αυτό δεν είναι και τόσο αντικειμενικό. Γιατί ο καθένας τον καλό καιρό τον ερμηνεύει ανάλογα με τις δικές του ανάγκες. Στις προβλέψεις των μετεωρολόγων που ανακοινώνονται, ο καιρός μπορεί να χαρακτηρίζεται αίθριος, άστατος, με ισχυρούς ανέμους, πιθανότητες βροχών, καταιγίδων ,κτλ. Συνήθως όταν είναι αίθριος χαρακτηρίζεται καλός από την πλειονότητα του κόσμου. Είναι όμως ο αίθριος καιρός καλός για όλους;
Όχι φυσικά, υπάρχουν πολλά παραδείγματα περιπτώσεων. Ένα από αυτά είναι ότι αίθριος καιρός χωρίς παρουσία ανέμου για κάποιον που κάνει kitesurf. Δεν είναι καλός, γιατί δεν μπορεί να δραστηριοποιηθεί. Έτσι συμπεράνουμε ότι αναλόγως την δραστηριότητα που θέλει να κάνει κάποιος, ή τους ευσεβείς πόθους που μπορεί να έχει, ερμηνεύει τον καιρό διαφορετικά από το γενικότερο σύνολο των ανθρώπων.

Πότε έχουμε καλό καιρό για αλεξίπτωτο πλαγιάς;
- Δεν πετάμε σήμερα έχει πολύ αέρα.
- Δεν πετάμε σήμερα δεν έχει καθόλου αέρα, (ιδιαίτερα σε μικρού μήκους χώρους απογειώσεων).
- Δεν πετάμε σήμερα ο άνεμος είναι πολύ πλάγιος στην απογείωση.
- Δεν πετάμε σήμερα, υπάρχει ανάπτυξη καταιγίδας στην περιοχή.
Είναι μερικές εκφράσεις που ίσως να ακούσεις μεταξύ πιλότων αλεξίπτωτου πλαγιάς, όταν κάποιος βρεθεί σε ένα χώρο απογείωσης στο βουνό. Μα είναι τόσο δύσκολο να γίνει μια πτήση με αλεξίπτωτο θα αναρωτηθεί. Καθώς όλα αυτά ακούγονται στα αυτιά του τόσο <<επιστημονικά>>, περίπλοκα, και πρωτόγνωρα !

Τα πράγματα είναι πιο απλά από όσο φαίνονται!
Καταρχάς μπορούμε να ξεκινήσουμε με ασφάλεια την πτήση μας, όταν ο άνεμος έρχεται κόντρα στον χώρο απογείωσης, προς την μεριά που θέλουμε να απογειωθούμε. Όταν για παράδειγμα η κατεύθυνση της απογείωσης έχει προσανατολισμό δυτικό, χρειαζόμαστε δυτικό άνεμο. Χαρακτηρίζουμε πάντα τον άνεμο από την περιοχή που έρχεται. Όταν λέμε δυτικό άνεμο σημαίνει ότι αυτός έρχεται από τα δυτικά, και ούτω καθεξής.
Ο λόγος που θέλουμε να έχουμε κόντρα άνεμο στην απογείωση, είναι γιατί το αλεξίπτωτο χρειάζεται να αναπτύξει μια ελάχιστη ταχύτητα για να μπορέσει να αποσβέσει το συνολικό βάρος που πρέπει να σηκώσει ώστε να μπορέσει να απογειωθεί. Αυτή η ελάχιστη ταχύτητα κυμαίνεται περίπου από 10χλμ/ ω έως 15 χλμ/ω, αναλόγως το φορτίο που έχει, (μεγαλύτερο φορτίο θέλει μεγαλύτερη ταχύτητα). Αν για παράδειγμα χρειάζεται 12 χλμ με το φορτίο που κουβαλά, το αλεξίπτωτο για να μπορέσει να αποσβέσει το βάρος, και ο άνεμος στην απογείωση είναι 10, θα χρειαστώ να τρέξω με δύο επιπλέον χιλιόμετρα ώστε να φτάσω τα 12 για να μπορέσω να απογειωθώ. Εάν για παράδειγμα η ένταση είναι ήδη 12χλμ θα χρειαστώ μόνο ένα βήμα, και θα πετάω ήδη. Ένα δεν έχω καθόλου αέρα, τότε θα πρέπει να τρέξω με 12 χλμ . Έχω όμως αρκετό χώρο για να τρέχω ώστε να φτάσω αυτά τα χιλιόμετρα; Θεωρητικά και πρακτικά μπορώ να απογειωθώ όταν έχω αρκετό χώρο στην διάθεση μου να τρέξω, και φυσικά να μπορώ να φτάσω αυτή την ταχύτητα τρέχοντας. Άρα εδώ χρειάζεται κρίση. Επίσης η μέγιστη ταχύτητα του ανέμου που μπορεί να απογειωθεί με ασφάλεια ένα συμβατικό αλεξίπτωτο σε μια απογείωση είναι τα 25 χλμ. Αυτά πολύ απλοϊκά και χωρίς πολλές λεπτομέρειες ως εισαγωγή για να καταλάβουμε τις αρχικές προϋποθέσεις που χρειάζονται για να ξεκινήσει μια πτήση.
Πάμε να δούμε πολύ απλοϊκά λίγα πράγματα για το πώς δημιουργείται ο καιρός!

Ό ήλιος είναι αυτός που δημιουργεί τον καιρό, καταρχάς θερμαίνει την γη με τις ακτίνες του, η οποία μαζεύει ενέργεια από αυτές, και την αποβάλλει με την μορφή θερμοκρασίας. Η επιφάνεια της γης όμως δεν είναι ομοιόμορφη, έχει διαφορετική σύσταση το έδαφός της, όπως σκουρόχρωμες και ανοιχτόχρωμες περιοχές, καθώς και σημεία με διαφορετική σύσταση εδάφους. Και περιοχές που τις βλέπει καλύτερα επίσης ο ήλιος. Αυτοί οι παράγοντες την κάνουν να απορροφά, και να αποβάλλει σε κάθε τμήμα της διαφορετικά την θερμοκρασία. Έτσι δεν έχουμε την ίδια θερμοκρασία παντού. Άρα θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε τον ήλιο ως το καύσιμο του καιρού. Η γη όπως είπαμε ζεσταίνεται από τον ήλιο, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η θερμοκρασία της. Όσο απομακρυνόμαστε από την γη για αυτό το λόγο, προς τον ουρανό η θερμοκρασία μειώνεται χοντρικά τα πρώτα 1500 μέτρα περίπου 1 βαθμό κελσίου ανά 100 μέτρα . Αυτός είναι και ο λόγος, που όταν πρόκειται να πετάξουμε ψηλά με το αλεξίπτωτο πλαγιάς, πρέπει να ντυνόμαστε πιο ζεστά ώστε να προφυλαχτούμε από τις ψυχρότερες θερμοκρασίες που θα συναντάμε όσο θα κερδίζουμε ύψος. Επίσης η θερμοκρασία που αποβάλλει η γη όταν υπάρχει ταυτόχρονα και στον περιβάλλοντα χώρο υγρασία, αυτήν την ανεβάζει ψηλά. Εκεί που μειώνεται η θερμοκρασία αρκετά σε κάποιο ύψος, αυτή η μεταφερόμενη υγρασία σχηματίζει τα σύννεφα. Αυτός είναι και ο μηχανισμός δημιουργίας των σύννεφων. Τα ανοδικά αυτά θερμά ρεύματα που ανεβάζουν την υγρασία και δημιουργούν τα σύννεφα τα λέμε θερμικά. Μένοντας μέσα σε αυτά και κανόνας κύκλους τα αλεξίπτωτα κερδίζουν ύψος. Έτσι ακριβώς όπως κάνουν και τα πουλιά !
Πως δημιουργείται ο άνεμος;
Ο Άνεμος δημιουργείται από την διαφορά θερμοκρασίας από μια περιοχή σε μια άλλη. Για να το κατανοήσουμε αυτό, ας σκεφτούμε κάτι που είναι πολύ πιο οικείο σε όλους. Και αυτό είναι όπως λειτουργεί η θέρμανση σε ένα δωμάτιο. Παράδειγμα ένα σώμα ενός καλοριφέρ εκπέμπει θερμότητα. Ο θερμός αέρας είναι πιο ελαφρύς από τον κρύο, και έτσι ανεβαίνει ψηλά στο ταβάνι. Ενώ ο κρύος όντως βαρύτερος, παίρνει την θέση του. Άλλο ένα παράδειγμα είναι όταν ανοίγουμε το παράθυρο από ένα δωμάτιο, τότε δημιουργείται ένα ρεύμα αέρα, ο κρύος εξωτερικός αέρας εισέρχεται στο δωμάτιο εκτοπίζοντας το ζεστό αέρα. Κάπως έτσι λειτουργεί και ο άνεμος, πιο κρύος και συμπαγής αέρας τείνει να πάρει τη θέση του ζεστού, τον οποίο και εκτοπίζει.
Τοπικές αύρες και γενικός άνεμος!

Υπάρχουν δύο είδη ανέμων, οι τοπικές αύρες, και ο γενικός άνεμος. Ο μηχανισμός που τα δημιουργεί είναι ο ίδιος, δηλαδή η διαφορά θερμοκρασίας από μια περιοχή σε μια άλλη. Οι διαφορές τους είναι ότι ο μια αύρα είναι ένα τοπικός άνεμος, ο οποίος επικρατεί στα όρια μιας μικρής περιοχής, και είναι κοντά στο έδαφος. Ενώ ο γενικός άνεμος είναι ένας άνεμος που πνέει από μια ευρύτερη περιοχή σε μια άλλη, και γενικότερα πνέει σε μεγαλύτερα ύψη. Ένα παράδειγμα τοπικού άνεμου είναι η θαλάσσια αύρα που πνέει κατά την διάρκεια της ημέρας. Αυτό συμβαίνει γιατί η ξηρά είναι πιο ζεστή από την θάλασσα, οπότε έχουμε άνεμο από την θάλασσα προς την ξηρά. Όσο πιο μεγάλη είναι η διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ αυτών τον δύο, είναι και πιο δυνατός ο άνεμος. Αυτό συμβαίνει συνήθως κατά το μεσημέρι, όπου ο ήλιος ζεσταίνει πολύ καλύτερα. Οι συνήθεις εντάσεις των ανέμων αυτών είναι στα 20 με 30 χλμ. Τοπικές αύρες έχουμε και στην ενδοχώρα, όπως ο άνεμος που μπορεί να πνέει από μια κοιλάδα προς το βουνό.
Καταιγιδοφόρα σύννεφα

Ο υγρός αέρας που ανεβαίνει με τα θερμικά ρεύματα στον ουρανό, σε ορισμένες περιπτώσεις που αυτό γίνεται πολύ έντονα, και υπό προϋποθέσεις δημιουργεί κάποια τεράστια σύννεφα τα οποία λέγονται καταιγιδοφόρα. Αυτά δημιουργούν τις καταιγίδες, οι οποίες ευθύνονται για ραγδαίες βροχές, ή και χαλάζι, κεραυνούς, και ριπαίους δυνατούς ανέμους λόγω της έντονης της εκτόνωσης τους. Η καταιγίδα είναι ένα καθαρά τοπικό φαινόμενο, και λαμβάνει χώρα συνήθως σε μια περιορισμένης έκτασης περιοχή. Η διάρκεια της είναι μικρή, αλλά η ένταση της μεγάλη. Είναι εύκολο να την εντοπίσουμε και να την αναγνωρίσουμε, γιατί τα σύννεφα αυτά είναι τεράστια, και από μακριά αν τα δούμε μας θυμίζουν το σχήμα που θα μπορούσε να είχε ένα τεράστιο κουνουπίδι. Κάποιες φορές η κορυφή τους θυμίζει το σχήμα από το αμόνι που χρησιμοποιούσαν παλιά οι σιδεράδες. ¨Όταν υπάρχει πιθανότητα εξέλιξης καταιγίδας σε μια περιοχή, εννοείται ότι δεν πρέπει να πετάμε γιατί είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο.
Επίλογος

Το αλεξίπτωτο πλαγιά είναι ένα σπορ που προσφέρει έντονες, και όμορφες εμπειρίες. Αυτό που χρειάζεται είναι να σέβεται κάποιος τους κανόνες ασφαλείας που το διέπουν. Αυτοί είναι τόσο απλοί, που μπορεί ο καθένας να τους ακολουθήσει. Ένα βασικό κομμάτι των κανόνων αυτών, είναι αυτό που έχει να κάνει με τον καιρό. Ελπίζω με την ανάγνωση του παραπάνω απλοϊκού κειμένου, να έλυσα κάποιες γενικές απορίες που μπορεί να είχατε. Και ακόμα καλύτερα να κίνησα και την περιέργεια σε κάποιους ώστε να προσπαθήσουν να βρουν περισσότερες πληροφορίες για τον καιρό, και να εμβαθύνουν στο μέλλον τις γνώσεις τους.